Een nieuw jaar!

Allereerst de beste wensen voor het nieuwe jaar. Ik hoop dat je 2026 gezond begint, met frisse energie en ruimte om te doen wat ertoe doet. De kerstvakantie ligt achter ons, het ritme komt langzaam weer op gang en op veel scholen wordt de balans opgemaakt.

Het is de eerste maandag van de maand. En zelfs van het nieuwe jaar. Zo’n moment waarop agenda’s zich weer vullen, besluiten zich aandienen en de praktijk zich laat zien zoals die is.

Beeldvorming en werkelijkheid lopen zelden gelijk

Veel organisaties zeggen besluiten te nemen op basis van ratio. Maar in de praktijk kiezen we vaak op gevoel. Op aannames. Op het verhaal dat op dat moment het beste past of goed voelt. Dat gebeurt niet uit onwil. Het gebeurt meestal door (externe) druk. En juist daar gaat het vaak mis. Want wat logisch voelt, is niet altijd wat klopt. En wat klopt, krijgt lang niet altijd het voordeel van de twijfel.

Die dynamiek kennen we ook uit recente voorbeelden van artiesten. Juridisch kan iets kloppen en toch blijft het gevoel hangen. Niet omdat mensen de feiten negeren, maar omdat beeldvorming sterker werkt dan papier. Diezelfde spanning zie ik ook in het onderwijs en daar gaat deze blog over.

Beleid versus werkelijkheid

Met één van mijn klanten werk ik al meer dan tien jaar samen. Heel bewust kiezen zij ervoor om geen gebruik te maken van externe detacheringsbureaus. Je kent het wel, ‘te duur, te onpersoonlijk, te groot, te veel gericht op aantallen, et cetera’.

Met mij werken ze prettig. Omdat het draait om samenwerking, vertrouwen en continuïteit. Tot de werkelijkheid zich vlak voor de kerstvakantie aandient. Al zo’n twee maanden worstelen ze met het invullen van een vacature Nederlands. Collega’s draaien extra uren. Lio’s en stagiaires springen bij. Alles om de klas draaiende te houden. En dan komt het moment waarop de druk te hoog wordt. ‘Maandag 5 januari moet en zal er iemand voor de klas staan.’ Niet omdat dat zo gepland was, maar omdat het niet meer kan. Het gevolg is voorspelbaar. Beleid schuift op. Niet uit overtuiging, maar uit paniek of zoals ze zelf zeggen ‘noodzaak’.

Partnerschap versus paniek

Ik kreeg een eerlijke mail. “met spoed zoeken we een docent Nederlands”. En ja, ze zetten de vraag ook gelijktijdig uit bij de landelijke grote bureaus. De nood is te groot. Ik waardeer die openheid. Tegelijk schuurt het. Niet omdat ze breder zoeken, dat snap ik. Maar omdat partnerschap hier plaatsmaakt voor paniek. Ik word niet betrokken bij hun ‘pijn’. Ik word onderdeel van dezelfde uitvraag die ze jarenlang bewust hebben vermeden. Juist hier wringt het.

Samenwerken vraagt dat je elkaar op tijd meeneemt. Dat gebeurde nu niet en dat voelde ‘verkeerd’.

Ironisch genoeg had ik bij een andere school (binnen dezelfde organisatie) tot november een docent aan het werk. Geen vakdocent Nederlands, maar hij heeft er wel affiniteit mee. Zijn opdracht liep af en heb ik kunnen herplaatsen bij een ander schoolbestuur, waar hij voor het vak Nederlands is uitgenodigd. Met één vroegtijdig gesprek, één signaal dat men een probleem zag aankomen, had deze situatie er mogelijk anders uitgezien. Dat is niemand persoonlijk aan te rekenen. Maar het laat wel zien wat er gebeurt als afstemming (of samenwerking) ontbreekt.

Beeldvorming versus dienstverlening

Extern is extern. Dat is het frame. En in tijden van stress vervaagt het verschil tussen een vaste partner en een willekeurig bureau.

Ik ontving de aanvraag per mail tijdens één van mijn bezoeken. Er ging dus ook nog tijd verloren voordat er echt snel geschakeld werd. Ik heb mijn klant direct gebeld om de vraag helder te krijgen. Binnen een half uur na dat gesprek had ik een kandidaat voorgedragen. De volgende dag kwam ze al op gesprek.

Niet omdat ik iets bijzonders doe, maar omdat ik betrokken ben vanaf het begin. Omdat ik weet wat er speelt. Omdat ik mijn netwerk ken en onderhoud.

Dat vind ik dienstverlening. Niet groots. Niet luid. Wel effectief.

Het deed me opnieuw beseffen hoe beeldvorming werkt. De feiten zijn één ding. Het verhaal dat mensen geloven is iets anders. Pas als het spannend wordt, zie je waar vertrouwen zit en waar aannames overheersen. Wat dit mij weer bevestigt

Partnerschap

Ik geloof in samen optrekken. In partnerschap. Dat begint bij mij vóór de crisis. In elkaar beter eerder betrekken dan later. Niet omdat dat altijd alles oplost, maar omdat het paniek én ongewenste situaties voorkomt. Je houdt grip en controle, dat is het belangrijkste.

Deze situatie verandert mijn overtuiging niet, maar bevestigt haar juist. Groei zit niet in sneller schakelen op het laatste moment, maar in relatie, afstemming en gedeeld eigenaarschap.

Op het moment van schrijven breekt de kerstvakantie aan. Een periode waarin scholen even ademhalen en het ritme stilvalt. Ook het kalenderjaar sluit zich, met alles wat is gelukt en alles wat bleef liggen.

Hoe dit precies afloopt weet ik nog niet. En misschien hoeft dat ook niet. Samenwerken is geen garantie op directe oplossingen, maar wel op overzicht, vertrouwen en het vermogen om elkaar op tijd te vinden.

Als we iets meenemen naar het nieuwe jaar, dan is het dit:

groei ontstaat niet in paniek, maar in verbinding en het hebben van de juiste connectie met elkaar.

Connectie Werkt!